Fotoğraf: Ray Swi-hymn, CC BY-SA 2.0
Safran & Safranbolu
Adını bir çiçekten alan kent
Safranbolu, ‘safranı bol’ kent. Osmanlı dönemi konakları, çarşısı ve hanlarıyla UNESCO Dünya Mirası olan bu kent, her sonbahar mor çiçeklerin hasadını festivalle kutluyor.
- UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giriş
- 1994
- 1 kg kuru safran için gereken çiçek
- 80–150 bin
- Her çiçekteki kırmızı tepecik (stigma)
- 3
- Avrupa Birliği menşe adı tescili
- 2023
Safran: dünyanın en değerli baharatı
Safran (Crocus sativus), soğanla çoğalan, 20–25 cm boyunda, mor çiçekli bir bitkidir. Ekonomik değeri olan kısmı, çiçeğin ortasındaki üç parçalı kırmızı dişi organ tepeciğidir. Bu ince iplikler tek tek elle toplanır; bir kilogram kuru safran için 80 ila 150 bin çiçek gerekir.
Safranbolu’da soğanlar yaz sonunda toprağa dikilir; çiçeklenme Ekim’in üçüncü haftasından Kasım ortasına kadar sürer. Safran, kendi ağırlığının 100 bin katı suyu sarıya boyayabilir ve yemekten kozmetiğe, ilaçtan boyacılığa pek çok alanda kullanılır.
Fotoğraf: PersianDutchNetwork, CC BY-SA 4.0
Tescilli bir değer
‘Safranbolu Safranı’ 2011’de Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından menşe adı olarak tescil edildi. 7 Eylül 2023’te ise Avrupa Birliği’nde Korunan Menşe Adı olarak tescillenen Türkiye’nin ilk baharatı oldu.
Fotoğraf: Hamdigumus, CC0
Fotoğraf: Uğur Başak, CC BY-SA 3.0
Safranbolu: yaşayan bir müze
Batı Karadeniz’de, Karabük’e bağlı Safranbolu; ahşap karkaslı Osmanlı konakları, Tarihi Çarşı’sı, Cinci Hanı ve hamamlarıyla 1994’ten bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Dünyanın en iyi korunmuş kentlerinden biri olarak anılan Safranbolu, aynı zamanda bir Cittaslow (Sakin Şehir) üyesi.
Geçmişte çevredeki onlarca köyde yetiştirilen safran, bugün başta Davutobası, Yörük ve Aşağıgüney olmak üzere ilçe köylerinde üretiliyor. Safran Festivali, bu mirası yaşatmak ve üreticileri desteklemek amacıyla Safranbolu Belediyesi öncülüğünde, kurum ve kuruluşların katkısıyla düzenleniyor.
Fotoğraf künyesi
Festival fotoğrafları Safranbolu Belediyesi’ne aittir. Diğer fotoğraflar Wikimedia Commons’tan, belirtilen lisanslarla kullanılmıştır.
- Safranbolu panoraması — Cindy726, CC BY-SA 3.0
- Safranbolu çatıları — Ray Swi-hymn, CC BY-SA 2.0
- Safranbolu evleri — Hamdigumus, CC0
- Geleneksel Safranbolu evi — Uğur Başak, CC BY-SA 3.0
- Safran çiçeği — Weinessiggut Doktorenhof Wiedemann GmbH, CC BY-SA 4.0
- Safran tepecikleri — Weinessiggut Doktorenhof Wiedemann GmbH, CC BY-SA 4.0
- Kuru safran telleri — PersianDutchNetwork, CC BY-SA 4.0